خانه » مقالات » تحقیق موضوعی آثار استاد » آیه های تلاوت شده- قسمت بیست و هشتم

آیه های تلاوت شده- قسمت بیست و هشتم

سوره آل عمران

الَّا انْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاهً( آل عمران 28 )

مشروعیت تقیّه

تقیه از امتیازات شیعه و برنده ترین سلاح او در برابر حاکم مسلط است که هم به تضعیف حاکم مقتدر می انجامد و هم اقلیت شیعه را تقویت می کند تا جایی که با فراهم شدن سایر شرایط به حاکمیت شیعه منجر می شود. و بر خلاف نظر مخالفین، تقیه ریشه قرآنی دارد و از متن قرآن برخاسته است که  دقیق ترین نگاه به این اصل مهم را استاد در کتاب تقیه دارند و از جمله در بحث از جواز تقیه در مرحله دعوت  برای غیر رسول و جائز نبودن  تقیه برای رسول وهمچنین اثبات ایمان ابوطالب بر اساس آیات قرآنی   می فرمایند:

  در مرحله‏ ى دعوت شخص رسول و داعى در اصل دعوت نمى‏ تواند تقیّه داشته باشد چون نقض غرض مى‏ شود و دعوت و بیّنات به همه‏ى ناس از حاکم و محکوم نمى‏ رسد. و مادام که این مرحله طى نشود و اتمام حجت نشود به مراحل دیگر نمى ‏رسید. که دعوت پیش از قتال ضرورت داد[1] و مادام که انجام نشود جحد و کفرى نیست و در نتیجه با غیر کافر و باغى قتالى نیست. 

…………

دیگران غیر از رسول و داعى در این مرحله مى ‏توانند تقیّه کنند و مى‏ توانند تظاهر بنمایند که داستان مؤمن آل فرعون و داستان ابوطالب. و داستان عمار و یاسر و سمیه، از این دست است.

مشروعیت تقیّه در این مرحله براى غیر رسول از آیه‏ هاى قرآن؛ «الَّا انْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاهً»

 و «الَّا مَنْ اکْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْایمانِ» [2]

 و از روایات زیادى در رابطه با تقیّه ابوطالب و دیگران و از سیره‏ى اصحاب رسول و از تقریر رسول، به دست مى‏ آید.

کسانى که یک دعوت را پذیرفته‏ اند و یک هدف دارند، ضرورت ندارد که همه یک نوع موضع‏ گیرى داشته باشند. مَعِیَّت و همراهى آن‏ها را وحدت هدف تأمین مى‏ کند و نوع موضع‏ گیرى‏ها با توجه به امکانات و شرایط افراد متفاوت مى ‏شود.

اگر ابوطالب همچون رسول موضع بگیرد و ابراز اسلام بنماید، کفار قریش در برابر او و محمد یک نوع برخورد خواهند داشت و یک نوع موضع خواهند گرفت در حالى که تقیّه ابوطالب باعث اختلاف موضع‏ گیرى‏ها در کفار قریش مى ‏شود و از یک‏پارچگى و تصمیم نهایى آن‏ها جلوگیرى و زمینه‏اى براى حمایت او امکانى براى دعوت وسیع رسول فراهم مى‏ آورد. «1»

فخار بن سعد الموسوى در کتاب بنام الحجه على الذاهب الى تکفیر ابى‏طالب از امیر المؤمین نقل مى ‏کند: «کانَ وَاللَّهِ ابوطالب … مُؤْمِناً مُسْلِماً یَکْتُمُ ایمانَهُ فَخافَهُ عَلى بَنى‏هاشم انْ تُنابِذَها قُریش».[3]

 و این روایت نشان مى ‏دهد که ابوطالب به خاطر منزوى نشدن بنى هاشم و دور نیفتادن آن‏ها تقیّه کرده و ایمانش را آشکار ننموده و با رسول نماز نگذاشته است.

و در روایتى دیگر از امام حسن عسکرى نقل مى ‏کند: «انَّ ابا طالِبٍ کَمُؤْمِنِ آلِ فِرْعَوْنَ یَکْتُمُ ایمانَه»؛ «3»

 ابوطالب همچون مؤمن آل فرعون ایمانش را مى‏ پوشاند. که در سوره‏ ى مؤمن حمایت این بزرگ مرد را از موسى شاهد هستیم که چگونه در برابر ترساندن‏ها و تبلیغات فرعون مى ‏ایستد و چگونه احتمال صدق موسى را پیش مى‏ کشد و از موسى حمایت مى ‏کند آنهم در هنگامى که فرعون تصمیم نهایى را گرفته است و به قتل موسى کمر بسته است. اینجاست که مى ‏گوید: «انْ یَکُ کاذِباً فَعَلَیْهِ کِذْبُهُ وَ انْ یَکُ صادِقاً یُصِبْکُمْ بَعْضَ الَّذى‏ یَعِدُک ». با این تشبیه مشخص مى ‏شود که به خاطر حمایت از رسول و از داعى مى‏ توان برخوردهاى گوناگون داشت و مى ‏توان تقیّه کرد. و به دو پاداش رسید.

همانطور که اصحاب کهف رسیدند که در آن روایت هست: «ما بَلَغَتْ تَقِیَّه احَدٍ تَقِیَّهَ اصْحابِ الْکَهْفِ انَّهُمْ کانُوا یَشُدُّونَ الزَّنانِیَر وَ یَشْهَدُونَ الْاعْیادَ فَاتاهُم اللَّه اجْرَهمْ مَرَّتَیْنِ» و هست که «مَثَلُ ابى طالِبٍ مَثَلُ اصْحابِ کَهْفٍ».[4]

 این‏ها دو پاداش دارند یکى بر اصل ایمان و دیگرى بر صبرى که بر شماتت‏ها و بدگویى‏ها داشته‏ اند. دو پاداش دارند که ایمان آورده ‏اند و پناهى براى مؤمنین فراهم ساخته ‏اند.

این ساده‏ اندیشى است که خیال کنیم وحدت در عمل و موضع ‏گیرى لازمه‏ ى وحدت در هدف و جهت است، با آنکه مى‏ بینیم على و سلمان و ابوذر و فاطمه یک هدف داشته‏اند ولى یک نوع موضع ‏گیرى نکرده ‏اند.[5]

 



[1]  – « ما کُنَّا مُعَذِّبینَ حَتّى‏ نَبْعَثَ رَسُولًا» و این عذاب اعم است از این که به دست خدا باشد و یا دست مؤمنین باشد. و این نکته در وسائل، جلد 11، باب 10، ص 30 آمده است که« لا تُقاتِلَنَّ احَداً حَتّى‏ تَدْعُوا الى‏ السَّلام» و در باب 11 چگونگى این دعوت مشخص شده است.
[2]  – نحل ،106
[3]  – وسائل الشیعه، کتاب امر به معروف، ص 481، ح 19
[4]  – وسائل شیعه ، کتاب امر به معروف،ص480،ح15وص476،ح1
[5]  – تقیه،ص:89،90
0 0 رأی
امتیازدهی به مقاله
اشتراک
ایمیل برای
0 نظرات
بازخوردهای درون متنی
مشاهده همه دیدگاه‌ها
سبد خرید
0
نظری دارید؟ لطفاً آن را ثبت کنید.x
Scroll to Top