خانه » مقالات » حلقه‌های معرفت » حلقه معرفت: توسعه وجودی انسان

حلقه معرفت: توسعه وجودی انسان

توضیح: متن زیر چکیده حلقه گفتگویی است تحت عنوان «توسعه وجودی انسان» که با حضور  دکتر خاکسار از طلاب حوزه علمیه قم، در جمع گروهی از جوانانِ حاضر در گردهمایی ماه رمضان امسال در مشهد مقدس، برگزار شده است.

توسعه وجودی انسان، به معنای تواناشدن و قادرشدن اوست. این مسأله بر اساس انتخاب و عمل او صورت می‌گیرد و ما در قرآن به این کار یعنی وسعت یاقتن امر شده‌ایم.

اگر می‌خواهیم بیشترین وسعت را در این عالم پیدا کنیم، باید انتخابمان بهترین انتخاب باشد.

قرآن در سوره «عصر»، تمام انسانها را در زیان می‌داند، به جز کسی که ایمان دارد و عمل صالح انجام می‌دهد.

عمل صالح  به مهمترین و بهترین عملی می‌گویند که می‌توانیم در هر لحظه انجام دهیم. اگر در هر لحظه چنین عملی را انجام ندهیم، خسارت دیده‌ایم.

در صورتی به چنین مرحله‌ای رسیده‌ایم که بهترین‌ها را شناخته و انتخاب کرده باشیم. هم باید بشناسیم و هم باید خود انتخاب کرده باشیم.

پشت هر انتخابی و هر عشق و علاقه‌ای ملاکهایی هست. اگر این ملاکها ملاکهایی درست باشند، عمل انسان یاعث وسعت او می‌شود.

انسان سراغ چیزی می‌رود که به آن احساس نیاز می‌کند و این یک حرکت طبیعی است. پس باید به دنبال چیزهایی باشیم که واقعا به آنها نیاز داریم؛ در غیر این صورت حرکت ما، نه دوام دارد؛ و نه اثر.

باید از بین تمام راه‌های ممکن بهترین آنها را انتخاب کنیم و بهترین راه حل، توسط ابزاری به نام عقل صورت می‌گیرد. عقل این کار را به وسیله دو چیز انجام می‌دهد: 1) نقد اهداف 2) نقد راهها.

اولین گامِ عقل برای حرکت، نقد هدف است.

عقل برای نقد و سنجش نیاز به علم و شناخت دارد. این علم از تفکر حاصل می‌شود که مجهولات را به معلومات تبدیل می‌کند.

فکر نیز برای کار خود نیاز به معلومات اولیه دارد تا از کنار هم قرار دادن آنها معلومی جدید بسازد.

 یکی از گامهای مهم در این زمینه طرح سؤلاات مهم است؛  سؤال از نیازهایی که در درون خود داریم و باید آنها را مدیریت کنیم تا بتوانیم بهترین بهره را از امکانات پیرامون خود  ببریم.

معلومات اولیه توسط تدبر جمع‌آوری می‌شوند تدبر در انسان و هستی و .. .

ما معلومات زیادی داریم که تنها باید از آن دسته از معلومات که برای رسیدن به راه حل به کار ما می‌آیند، استفاده کنیم.

 بنابراین ما نیازهایی داریم. برای تأمین این نیازها سؤالاتی طرح می‌کنیم. این سؤالات به همراه معلوماتی که با تدبر فراهم شده‌اند، در اختیار فکر قرار می‌گیرند. فکر معلومات جدید تولید می‌کند و در اختیار عقل قرار می‌دهد. عقل هم به نقد و سنجش هدف انسان می‌پردازد و هدف درست را معرفی می‌کند.

برای نقد اهدف ابتدا باید ویژگی هدفی که باید انتخاب شود را بدانیم. یک هدف نباید هدف  موجود دیگری باشد. باید هدف من باشد.

هدف مطلوب هدفی است که  تمام ظرفیتهای مرا  پاسخگو باشد..

برای رسیدن به عمل صالح و توسعه وجودی انسان، طی چنین فرآیندی لازم است. یعنی انسان باید چنین تغذیه درست و سالمی داشته باشد، تا عمل صالح از او سر بزند.

عمل صالح در فضای چنین تغذیه سالمی روی می‌دهد. لذا قرآن می‌فرماید: «فالینظر الانسان الی طعامه».

0 0 رأی
امتیازدهی به مقاله
اشتراک
ایمیل برای
0 نظرات
بازخوردهای درون متنی
مشاهده همه دیدگاه‌ها
سبد خرید
0
نظری دارید؟ لطفاً آن را ثبت کنید.x
اسکرول به بالا