خانه » مقالات » تحقیق موضوعی آثار استاد » درجستجوی معنا(3) (بررسی اجمالی برخی از لغات و اصطلاحات در آثار استاد صفایی حائری)

درجستجوی معنا(3) (بررسی اجمالی برخی از لغات و اصطلاحات در آثار استاد صفایی حائری)

 

ث

ثبات درونی: تو بر دین ثبات پیدا می­کنی. تزلزلی نداری. تو درها را زده ای تجربه­ها کرده­ای، بن بست­ها را دیده­ای. و با این مرحله به دین روی می­آوری.                                                         (روابط متکامل زن ومرد، 67)

ثمرات: حاصل، نتیجه، میوه عمل و میوه عمر و نتیجه و حاصل.            (تطهیر بقره، 223) 

 

 

 

ج

جاثی:انسانی که به زانو درآمده و از پا افتاده.                                                               (تطهیر3، 100)

جحد: در نعمت: انکار امکانات و یا انکار نسبت آن با خدا.  در آیات: تو نعمتها، وجود خود، جهان، استمرار و ارتباط را با نشان و بینات می­فهمی و متوجه می­شوی که انسان و جهان مشهود و غیب چه روابطی دارند و چه جهتی در پیش دارند و این مجموعه را با نشانه­ها و آیات او می­بینی و ازآن چشم می­پوشی، چون می­خواهی که آزاد باشی، تجاوز کنی و بزرگی داشته باشی.

   (تطهیر1، 368)

 

جهان: راه است و مسیر است و صراط و کلاس درس است و کوره­ای است که باید با دردها و رنج­هایش پخته­شوی

       (انتظار، 52)

جهاد: شامل هر نوع کوششی می­شود که تقویت حق و تضعیف باطل و اقامه حق و دفع باطل را داشته باشد. (قیام، 19)

جهان‌بینی: شناختها، بینش انسان و نگرش او به هستی و انسان و نقش انسان در هستی.

 (مسئولیت وسازندگی، 20)

 

 

ح

 

حجاب: مواظب باش امید چشمها و زبانها نشوی و سعی کن به گونه­ای حرکت کنی که خلق خدا را گرفتار حالتها و رفتارت نسازی و آنها را اسیر ننمایی که اگر کسی آلوده شود این آلودگی دامان تو را هم می­گیرد و تو را رها نمی­سازد. حجاب یعنی همین دقت در برخورد که آلوده نشوی و آلوده نسازی که اسیر نشوی و اسیر نسازی.            (نامه­های بلوغ، 123)

حج: قصد و اعمال مکه…                                                                               (تطهیر بقره، 242)

(حجه الاسلام : تا این عمل را انجام ندهی مسلم نیستی

بیانگر اسلام و تسلیم .

آهنگ خانه خدا، خانه رسول خدا و خانه هایی است که رفعت یافته­اند و با اذن خدا به این رفعت رسیده­اند.

(حج، 79)

حرکت: ترکیبی از هستی و نیستی، از وجود و عدم نیست، حرکت توالی هستی­های مستمر است. عدم فاصله هستی­هاست.                                                                                                                 (تطهیر2، 23)

حُسن: نتیجه هماهنگی در زیبایی شناسی.                                                                  ( تطهیر3،94)

حق: آنچه با قانونهای حاکم بر هستی و حاکم بر انسان هماهنگ و مطابق باشد و به رشد اینها بینجامد. (ثابتی و ثبات می­دهد(رشد، 60)  در لغت در برابر باطل، در برابر ظلم، دربرابر تزلزل آمده  ـ سه مفهوم هدفداری و عدل و ثبات در آن نهفته است.  (صراط، 68)   در برابر باطل، لغو، ظلم و تجاوز و در برابر زایل و غلط آمده. درستی و راستی و هدفداری و حد نگهداری در آن ملحوظ است. (تطهیر3، 29) هدف و جهتی که زیبایی و هماهنگی­ها با آن محاسبه می­شود.( استاد و درس ادبی،141)

حق تلاوت: پیگیری درست یا خواندن بجا، از تلو و تالی و از تلاوت و قرائت می آید.(تطهیر بقره، 183)

حکیم: انسانی که خودش را بشناسد. اندازه وجودی خودش را استمرارش را و روابطش را        (روزهای فاطمه،43)

حکمت: آگاهی استوار، دور از شک و شبهه در برابر سفاهت                                      (تطهیر بقره، 203)

حکومت ذلیل: حکومتی که با ریشه­ها و زمینه­ها قطع رابطه کرده و به واردات روی آورده و در طرح دیگران قرار گرفته  به فکر طرح جامع و تأمین نیازها و امکانات و تربیت مهره ها و نیروی انسانی و جاسازی و جایگزینی آن­ها نیفتاده و به خاطر شکستهای مکرر، با ترس گره خورده و یا به خاطر عظمت هدف و آرمان، خود را باخته و یا به خاطر بلند پروازی تحقیر شده و یا به خاطر تک روی، تنها مانده و مدام به ضعف ها و نارسایی سرزنش گردیده است و یا به خاطر نقطه ضعف­هایش به خیانت و خودفروشی و مردم فروشی و وطن فروشی گرفتار گشته است.      ( ازمعرفت دینی تاحکومت دینی 64)

حمد: مرز انسان و حیوان، کارها را بدوش گرفتن و کمبودها را پرکردن.(تطهیر1، 133) قیام و قد علم کردن و عهده دار شدن در برابر کسری­ها و ضعف­ها و زشتی­هایی که از خدا نیست و از آزادی انسان منشا گرفته.(نامه­های بلوغ، 105) تنها ستایش نیست که عهده دار شدن و به گردن گرفتن است.(تطهیر بقره، 65) وسیله شکر، وسیله رسیدن به رضای خدا و اراده او، وسیله اداء حقوق، در یک کلمه حمد میزان انسانیت است. مرز میان بهایم و آدمی. (قیام، 194)

حیله: حائل شدن، فاصله انداختن                                                                   (بشنو از نی، 42)

حی: زنده، حیات بخش.                                                                                     (تطهیر بقره، 386)

 

خ

 

خاسر: انسانی که خودش را از دست می­دهد، هر چند تمامی دنیا را بدست آورد که تمامی دنیادر دست، حاصلی ندارد که دوندگی می­آورد رنج می­زاید.                                                        (تطهیر 3، 14)

خائض: فرورفته و گرفتار.                                                                      (نامه­های بلوغ، 196)

خباء:تقیه                                                                                                      (تقیه،33)

خبیر: علیمی که خبره و با خبر از نهفته­هاست.                                                             (تطهیر بقره،406)

خروج: هر نوع عصیان و سرکشی و زیر بار نرفتن و برخورد و بهم ریختن سازمان، تشکیلات و نظام را شامل می­شود خواه برخورد مستقیم باشد یا فقط ابراز جدایی و عصیان، خواه جنگ رویارو باشد یا پنهانی و ضربه زدن و شکست شوکت و بهم ریختن برنامه­ها و تشکیلات.                                                  (قیام، 19)

خشیت: ترس ناشی از شناخت عظمت                                                                     (تطهیر،145)

خلاق: بهره و حاصل و نتیجه.                                                                      (تطهیر بقره، 163)

خله: دوستی و محبت کارساز، خلیل کار آمد.                                           (تطهیر بقره، 386)

خوض: فرورفتن در غم، در شادی، در بهار، در پاییز، درقدرت، درثروت، در دنیا، در خویش و حتی در راه در رفتن و در خدا که تو در هر چه بمانی همان بت است.                                                                              (تطهیر3، 222)

خوبی: در عشق به الله و ادامه انسان و در عمل، نماز و زکوه و در عهد در وفاء به عهد و در صبر و شکیبایی به هنگام درگیری­ها خلاصه می­شود.                                                                           (روش برداشت ازقرآن، 32)

خودشناسی: جمع بندی و محاسبه از خود.                                                            (انسان و مسئولیت، 262)

خیر: بهره­برداری مناسب از نعمت است.                                                              (تطهیر1، 240)

خیر کثیر: بهره­برداری و برخورد خوب و زیاد.                                                                 (تطهیر1،242)

 

 

د

درون گرا: انسانی که فقط با خودش زندگی می­کند و با خیال خودش خوش است و از خیال خودش رنج می­برد و به بیرون کار ندارد.                                                                                ( مسؤلیت وسازندگی،189)

دشمن: انسانی که مرا برای خودش می­خواهد و از من برداشت می­کند.               ( مسؤلیت وسازندگی،72)

دنیا: بد نیست. کم است. رنج است اگر اسیرش باشی، و سود است اگر امیرش باشی. همچون خورشید است اگر با آن نگاه کنی می­بینی و اگر به آن نگاه کنی کوری می­شوی رنج می­بری و می­سوزی. مردار است اگر ذبحش نکنی و بکارش نگیری و مرداب است اگر بجریانش نیندازی.                    (روش نقد 3، 68)

دنیازده: انسان خود باخته، از دست رفته. حرف را نمی­شنوند و بحث جدی را نمی­توانند تحمل کنند. هر چه آنها را به خویش نزدیک کند و از لحظه بیرون بیاورند رنجشان می­دهد. فراری از خویشند و زندانی لحظه­های ثروت و عزت (مسؤلیت وسازندگی،184)

دوست: انسانی که مرا برای خودم می خواهد و برمن می­افزاید.                 ( مسؤلیت وسازندگی،72)

دوره استواء: دوره تسلط و استیلا. (40 سالگی)، نیروها به کار گرفته شده و بحرانها پشت سرگذاشته شده و انسان با تسلط و تعادل همراه است.                                                                          (مسؤلیت وسازندگی،251)

قسمت بعدی

0 0 رأی
امتیازدهی به مقاله
اشتراک
ایمیل برای
0 نظرات
بازخوردهای درون متنی
مشاهده همه دیدگاه‌ها
سبد خرید
0
نظری دارید؟ لطفاً آن را ثبت کنید.x
اسکرول به بالا