خانه » مقالات » سبک زندگی اسلامی » سبک زندگی متقین

سبک زندگی متقین

 وَ مَلْبَسُهُمُ الِاقْتِصَادُ

متّقین براساس منطق و بنیاد فکری که دارند ، و با توجه به راه طولانی و هدف بلندی که در پیش دارند، قهرا برای رسیدن به چنین هدفی باید مقتصد باشند و اقتصادی برخورد کنند. در نتیجه باید شعار اینها و تماما پوشش اینها اقتصادی باشد، یعنی کسانی باشند که از امکانات کم ومحدود و فرصت هایی که چون ابربهاری می‌گذرند،  بهره برداری زیاد کنند و لذا چاره ای ندارند که مصرف کم و تولید زیاد را شعار خود قرار دهند و لباس خود گردانند و گرنه هم به خود ظلم کرده اند هم به راه و مقصد و اهدافشان، و گرفتار سوء تدبیر و ختر و سستی شده و به ذلت و خواری تن می دهند؛ فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ ما یَجْحَدُ بِآیاتِنا إِلاَّ کُلُّ خَتَّارٍ کَفُورٍ [1]

به این جهت است که مؤمن به قلیل المئونه توصیف می شود و اصحاب خاص امیر المؤمنین توسط شخص امام به این صفت متصف می شوند که امام، هم به زید بن صوحان  و هم به برادرش صعصعه، این خطاب را دارد : وَ اللَّهِ مَا کُنْتَ إِلَّا خَفِیفَ الْمَئُونَهِ کَثِیرَ الْمَعُونَهِ…[2]؛به خدا قسم که تو نیستی مگر صاحب هزینه کم و کمک زیاد.

ما و هر انسان دیگری چاره ای ندارد که در زندگی سَبکی را  برگزینیم و برنامه‌ای را و مدیریتی را پیش بگیریم  و لباسی را بر تن کنیم که نشان از هویت و شعار ما باشد . اگر بخواهیم این زندگی برپا باشد و به قوام برسد[3]و سرمایه ها و امکانات کم را نشو و نما دهد و به ثمر بنشاند، باید به اقتصاد و حسن مدیریت روی بیاوریم و اقتصادی زندگی کنیم؛ چرا که از یک طرف راه طولانی و تا بی نهایت،  گستردگی نیازها را در پی دارد و از طرف دیگر امکانات، محدود و موجودی بسیار کم است . این است که منطق صواب و بینش وسیع، اقتضا می کند که مؤمن شعار و دثار خود را در همه حوزه های مالی، تربیتی، اخلاقی و اجتماعی ، و قبل از آنها در حوزه همّتش[4] ،اقتصادی قرار دهد و راه میانه و وسط و عدل و نزدیکترین راه تا مقصد را برگزیند و این راه میانه جز این نیست که به مصرف کم و تولید زیاد روی بیاورد و به کاشت بپردازد و کم ها را در همه حوزه ها زیاد کند و به کوثر و تکثیر، نه تکاثر روی بیاورد. هزینه ها را کم کند و آداب و سنن دست و پاگیر را دور بریزد و بداند که داشتن، مایه افتخار نیست که کاشتن زمینه فلاح است[5] . و این همه برای خود شئونات درست نکند که در احوال امام صادق آمده که وقتی به حمام عمومی رفتند و حمامی اظهار کرد که حمام را برایشان قرق کند اجازه ندادند و فرمودند :لَا، إِنَّ الْمُؤْمِنَ خَفِیفُ الْمَئُونَهِ[6]  ؛ مؤمن کسی است هزینه ایش کم و سبک باشد.

در حوزه تربیت و اخلاق نیز انسان، وقتی به شناخت ها رسیده و هدایت شده، اکنون که می خواهد هدایت کند و به تعبییر امام سجاد از ادلّه رشاد باشد، می بیند که نیازها زیاد است و فقر فرهنگی و اجتماعی بیداد می‌کند و از طرف دیگر گرفتاری های شخصی و معیشتی و مطالعاتی و محدودیت وقت دارد؛ اینجاست که  راهی برای او جز اقتصادی اندیشیدن و با لباس اقتصاد قدم برداشتن  باقی نمی‌گذارد. این است که باید به تولید نیرو بشتابد  و به تربیت و توضیع آنها بپردازد، تا آنها خود نیز تکثیر شوند . زائیده شوند و بزایانند و همین نکته است  که پیامبر حتی به سقط شما که زائیده شده اگر چه زایشی نداشته افتخار می کند  وَ می فرماید : تَنَاکَحُوا تَکْثُرُوا فَإِنِّی أُبَاهِی بِکُمُ الْأُمَمَ  الْقِیَامَهِ وَ لَوْ بِالسِّقْطِ[7].

و در حوزه مالی نیز بیش از نیاز حق نداریم مصرف کنیم و به تکاثر و کنز روی بیاوریم در حالی که اَیتام آل محمد از کمترین امکانات محروم هستند  و حتی اهل خلاف نیز که از ولایت بیگانه اند نیز در اموال امام سجاد و صادق سهم دارند[8]

 

 



[1]لقمان :32

[2]– عَنِ ابْنِ نُبَاتَهَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع حَتَّى انْتَهَیْنَا إِلَى صَعْصَعَهَ بْنِ صُوحَانَ فَإِذَا هُوَ عَلَى فِرَاشِهِ فَلَمَّا رَأَى عَلِیّاً ع خَفَّ لَهُ فَقَالَ لَهُ عَلِیٌّ ع لَا تَتَّخِذَنَّ زِیَارَتَنَا إِیَّاکَ فَخْراً عَلَى قَوْمِکَ قَالَ لَا یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ وَ لَکِنْ ذُخْراً وَ أَجْراً فَقَالَ لَهُ وَ اللَّهِ مَا کُنْتَ إِلَّا خَفِیفَ الْمَئُونَهِ کَثِیرَ الْمَعُونَهِ فَقَالَ صَعْصَعَهُ وَ أَنْتَ وَ اللَّهِ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ مَا عَلِمْتُکَ إِلَّا إِنَّکَ بِاللَّهِ لَعَلِیمٌ وَ إِنَّ اللَّهَ فِی عَیْنِکَ لَعَظِیمٌ وَ إِنَّکَ فِی کِتَابِ اللَّهِ لَعَلِیٌّ حَکِیمٌ وَ إِنَّکَ بِالْمُؤْمِنِینَ رَؤُفٌ رَحِیمٌ‏

ابْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَمَّا صُرِعَ زَیْدُ بْنُ صُوحَانَ یَوْمَ الْجَمَلِ جَاءَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع حَتَّى جَلَسَ عِنْدَ رَأْسِهِ فَقَالَ رَحِمَکَ اللَّهُ یَا زَیْدُ قَدْ کُنْتَ خَفِیفَ الْمَئُونَهِ عَظِیمَ الْمَعُونَهِ فَرَفَعَ زَیْدٌ رَأْسَهُ إِلَیْهِ فَقَالَ وَ أَنْتَ جَزَاکَ اللَّهُ خَیْراً یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ فَوَ اللَّهِ مَا عَلِمْتُکَ إِلَّا بِاللَّهِ عَلِیماً وَ فِی أُمِّ الْکِتَابِ عَلِیّاً حَکِیماً وَ اللَّهَ فِی صَدْرِکَ عَظِیماً عَنِ

 

[3]– اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ احْجُبْنِی عَنِ السَّرَفِ وَ الِازْدِیَادِ، وَ قَوِّمْنِی بِالْبَذْلِ وَ الِاقْتِصَادِ ، وَ عَلِّمْنِی حُسْنَ التَّقْدِیرِ، وَ اقْبِضْنِی بِلُطْفِکَ عَنِ التَّبْذِیرِ،

[4]– قَالَ فَمَا صِدْقُ النِّیَّهِ قَالَ الِاقْتِصَادُ فِی الْهِمَّهِ قَالَ فَمَا سُوءُ الْقَوْلِ قَالَ الْکَذِبُ قَالَ فَمَا سُوءُ الْعَمَلِ قَالَ مَعْصِیَهُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ أَخْبِرْنِی کَیْفَ الِاقْتِصَادُ فِی الْهِمَّهِ قَالَ التَّذَکُّرُ لِزَوَالِ الدُّنْیَا وَ انْقِطَاعِ أَمْرِهَا وَ الْکَفُّ عَنِ الْأُمُورِ الَّتِی فِیهَا النَّقِمَهُ وَ التَّبِعَهُ فِی الْآخِرَه

 

[5]– وَ الِاقْتِصَادُ یُثْمِرُ الْیَسِیر

وَ الِاقْتِصَادُ یُنْمِی الْیَسِیرَ مِنَ الْکَرَم‏

 

[6]–  وَ دَخَلَ الصَّادِقُ ع الْحَمَّامَ فَقَالَ لَهُ صَاحِبُ الْحَمَّامِ نُخْلِیهِ لَکَ فَقَالَ لَا إِنَّ الْمُؤْمِنَ خَفِیفُ الْمَئُونَهِ من‏لایحضره‏الفقیه     1     117   

 

[7]– عوالی‏اللآلی  ج   3   ص  286   

[8]– عَنْ مُعَلَّى بْنِ خُنَیْسٍ قَالَ خَرَجَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع فِی لَیْلَهٍ قَدْ رُشَّتْ وَ هُوَ یُرِیدُ ظُلَّهَ بَنِی سَاعِدَهَ فَاتَّبَعْتُهُ فَإِذَا هُوَ قَدْ سَقَطَ مِنْهُ شَیْ‏ءٌ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ رُدَّ عَلَیْنَا قَالَ فَأَتَیْتُهُ فَسَلَّمْتُ عَلَیْهِ قَالَ فَقَالَ مُعَلًّى قُلْتُ نَعَمْ جُعِلْتُ فِدَاکَ فَقَالَ لِی الْتَمِسْ بِیَدِکَ فَمَا وَجَدْتَ مِنْ شَیْ‏ءٍ فَادْفَعْهُ إِلَیَّ فَإِذَا أَنَا بِخُبْزٍ مُنْتَشِرٍ کَثِیرٍ فَجَعَلْتُ أَدْفَعُ إِلَیْهِ مَا وَجَدْتُفَإِذَا أَنَا بِجِرَابٍ‏ ا َعْجِزُ عَنْ حَمْلِهِ مِنْ خُبْزٍ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ أَْمِلُهُ عَلَى رَأْسِی فَقَالَ لَا أَنَا أَوْلَى بِهِ مِنْکَ وَ لَکِنِ امْضِ مَعِی قَالَ فَأَتَیْنَا ظُلَّهَ بَنِی سَاعِدَهَ فَإِذَا نَحْنُ بِقَوْمٍ نِیَامٍ فَجَعَلَ یَدُسُّ الرَّغِیفَ وَ الرَّغِیفَیْنِ حَتَّى أَتَى عَلَى آخِرِهِمْ ثُمَّ انْصَرَفْنَا فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ یَعْرِفُ هَؤُلَاءِ الْحَقَّ فَقَالَ لَوْ عَرَفُوهُ لَوَاسَیْنَاهُمْ بِالدُّقَّهِ وَ الدُّقَّهُ هِیَ الْمِلْح

0 0 رأی
امتیازدهی به مقاله
اشتراک
ایمیل برای
0 نظرات
بازخوردهای درون متنی
مشاهده همه دیدگاه‌ها
سبد خرید
0
نظری دارید؟ لطفاً آن را ثبت کنید.x
اسکرول به بالا