خانه » مقالات » آثار شاگردان استاد » مروری بر زیارت عاشورا- قسمت اول

مروری بر زیارت عاشورا- قسمت اول

محرم و فرصت­ها ­

«الفرصۀ تمرّ مرّ السحاب فانتهزوا فرص الخیر»

«فرصت می­ گذرد همانند گذشتن ابر. پس فرصت های خیر را دریابید.»

هنگام حضور فرصت و وفور نعمت تصوری از زوال آن نداریم و به اغتنام و شکر نمی­ پردازیم. اما این فرصت­ها با رفتن نعمت از میان دستان ما و یا با مرگ ما از دست می­ رود. مرور این لحظه­ ها همانند مرور ابرها خارج از اختیار ماست. ممکن است ثبات شرائط رفتن آنها را به تأخیر بیندازد ولی تغییر قطعی است و از دست رفتن حتمی. ابری که امروز بر سر ما سایه افکنده فردا بر سر دیگری سایه خواهد افکند و اگر این سیر و تحول نبود این سایه از دیگران جدا  نمی­ شد و به ما نمی­ رسید.

آنچه این فرصت­ها را نقد می­ کند درک فرصت بودن این لحظه­ ها و درک مرور و گذشتن آنهاست. این توجهات است که آدمی را آمادۀ اطاعت این امر می­ کند که فرصت­های خوب را دریابید.

زندگی خود یک فرصت است فرصتی گذرا و تکرار ناشدنی. فرصتی که گاه قدر لحظه لحظۀ آن را هنگامی در می­ یابیم که راهی برای جبران نیست روزی که حسرت­ها ما را در میان خود می­ گیرند و غصه­ ها و اشک­ها راه به جایی نمی­ برند.

در این فرصت بزرگ روزهایی است که می­توان بهره­ های بزرگ برد و کار سال­ها را در ثانیه­ ها به انجام رساند. باید قدر لحظه لحظۀ این روزها را دانست و تا این سفره لطف الهی را برنچیده­ اند از آن بهره گرفت که در این دنیای رنگ­ ها و غفلت­ ها و حجاب­ ها باید قدر این فرصت­ های تطهیر و تذکر و لقاء را دانست و برای سیر در روزهای دیگر از این روزها توشه برگرفت.

محرم یکی از زیباترین این فرصت­ هاست؛ روزهایی که می­توانی به این همه عظمت و مصیبت بیندیشی و هم ناله با ملائک سر بر زانوی غم بگذاری و با تطهیر خویش از رکود جدا شده و به حرکت و معیت با اولیاء خود برسی.

بهره­ های این ایام را در صحنه­ های مختلفی می­ توان جستجو کرد؛ روضه­ ها و ذکر مصیبت­ ها، مطالعه و گفتگوهایی که انتقال معارفی را به دنبال دارد؛ خواندن زیارت­نامه­ ها و دعاها.

زیارت­نامه، عاشقانه­ های مکتوبی است که به ما ادب گفتگو را می­آموزد؛ ما این ساحت­های بلند را نمی­ شناسیم و چگونه سخن گفتن در این محضر را نمی­ دانیم. زیارت­نامه این ادب را به ما آموزش می­ دهد تا گفتگوها و زمزمه­ های دوستانۀ ما به قرب و همراهی منجر شود و از این موقف و این فرصت مکالمه با حبیب هم به رزق روح و قلب خویش برسیم و هم از اولیاء خویش و راه آنها به شناخت دقیق­تری برسیم و هم آمادۀ اقدام شویم. این دعا و زیارت است که به جای خستگی و خمود به نشاط و آمادگی و حرکت راه می­ برد.

در زیارت­نامه ابتداء تصویری تام از شخصیتی که در برابر خویش داری برای تو ترسیم می­ شود و تو همۀ مخاطب خود را می­ بینی؛ شخصیت­ و ویژگی­ های بلند او ، جریانی که او به آن منتسب بوده و بزرگانی که او ادامه دهندۀ راه آنهاست، تلاش­ها و مجاهدت­ های او و مصیبت­ ها و رنج هایی که او در این راه تحمل کرده است.

این شروع ذهن و روح تو را به یک مواجهه و مخاطبۀ زنده و کامل می­ کشاند که در آن با سلام و مخاطبه و جواب­ های اولیاء و با توسل به آنها و گفتگوهای مستقیم به یک فضای کاملاً متفاوت نائل می­ شویم. سلام ما در حق مزور دعای ما برای اوست و این سلام با پاسخ­ متقابل آن بزرگان و دعای آنان در حق ما جواب خواهد گرفت. این مواجهه دیگر یک­سویه نیست که در برابر هر تحیت تو جوابی زیباتر در انتظار تو خواهد بود.

در این زیارتنامه­ ها کار به گفتگو و عرض ارادت و ذکر و توجه ختم نمی­ شود که تو را برای تعهد بستن و حرکت کردن و همراهی معیت نیز می­کند این نالۀ مشتاقانۀ یا لیتنی کنت معکم خواسته­ ای است که به خیزش و حرکت راه می­برد.  

زیارت به عنوان یک رفتار عبادی در تاریخ اسلام و شیعه نقشی غریب دارد. این تاریخ را باید از زمان رسول آغاز کرد که او خود زیارت خود را پس از انجام حج خواسته بود و این او بود که زیارت رسول پس از رحلت را همسان زیارت در هنگام حیاتش شمرده بود.

 این­گونه بود که عاشقان برای زیارت مرقدش بار سفر می ­بستند و به شوق دیارش به سوی شهرش می­ شتافتند. زیارت از همان آغاز بدل به یکی از شعائر پررونق و اثرگذار شد و زیارت مرقد نبی همانند زیارت بیت­ الله یکی از سنت­های مسلمین شد.

این سنت با رسول آغاز ولی به او ختم نگردید. در کلام زهرای اطهر و اولاد او ادامۀ این مسیر را به خوبی می­ توان دید. توصیه به زیارت اولیاء دین حتی پس از وفات ایشان به تدریج سنت زیارت را توسعه­ ای خاص بخشید و عملاً زیارت، زیارتگاه و         زیارت­نامه­ ها جایگاهی ویژه در فرهنگ دینی یافتند.

 در تاریخ ایران زیارت امامان و امام­زادگان و  زیارتگاه­ های ایشان نقشی مهم در حفظ احساس و اعتقاد مذهبی ایفاء کرد و کرامات واقع شده در برخی از این اماکن متبرکه اعتقاد فوق­ العاده مردم را در پی داشت و در حفظ و تقویت اعتقاد آنان به دین و اولیاء آن اثری دراز مدت به جای گذاشت.

قسمت بعدی

0 0 رأی
امتیازدهی به مقاله
اشتراک
ایمیل برای
0 نظرات
بازخوردهای درون متنی
مشاهده همه دیدگاه‌ها
سبد خرید
0
نظری دارید؟ لطفاً آن را ثبت کنید.x
اسکرول به بالا